بادهای سمی؛ پیامد خطرناک خشکشدن تالابها و دریاچهها
به گزارش تاسیسات نیوز به نقل از کارشناسان محیطزیست، خشکشدن تالابها و دریاچههای کشور در سالهای اخیر شرایطی ایجاد کرده که «بادهای سمی» به یکی از مهمترین تهدیدهای زیستمحیطی و زیرساختی ایران تبدیل شده است. این بادها که از بستر خشک تالابها بلند میشوند، ذرات نمک، فلزات سنگین و گردوغبار ریزدانه را با خود حمل میکنند و اثرات آن تنها به مناطق اطراف محدود نمیماند؛ بلکه شبکههای تأسیساتی، زیرساختهای شهری و سلامت عمومی را هدف قرار میدهد.
کارشناسان تأکید میکنند کاهش شدید ورودی آب، برداشتهای بیرویه از منابع زیرزمینی و تغییرات اقلیمی سه عامل اصلی در خشکشدن تالابهایی مانند هورالعظیم، هامون، جازموریان و حتی بخشهایی از دریاچه ارومیه است. با خشکشدن این پهنهها، فرسایش بادی افزایش یافته و بادهایی که زمانی رطوبت و حیات میآوردند، اکنون حامل ذرات آلایندهاند.
تأسیسات شهری و صنعتی نیز از این بحران در امان نیستند. بادهای سمی باعث رسوبگیری سنگین روی شبکههای انتقال برق، خطوط تأسیسات آبی، ایستگاههای پمپاژ و تاسیسات حرارتی و برودتی میشوند. به گفته متخصصان، این رسوبات ظرفیت تجهیزات را کاهش داده، هزینه نگهداری را بالا میبرد و عمر مفید سامانههای تأسیساتی را کم میکند. برخی شهرها نیز افزایش مصرف آب شرب را گزارش کردهاند، زیرا مردم برای مقابله با رسوبات ناشی از گردوغبار، نیاز به شستوشوی بیشتر دارند.
از سوی دیگر، سلامت جامعه نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. افزایش بیماریهای تنفسی، آسم، آلرژی و مشکلات چشمی تنها بخشی از پیامدهای این بادهاست. کارشناسان هشدار میدهند که اگر مدیریت یکپارچه منابع آب اجرا نشود، موج جدیدی از کانونهای گردوغبار سمی در کشور گسترش خواهد یافت.
راهکارهای پیشنهادی شامل احیای حداقلی تالابها، مدیریت هوشمند منابع آب، کنترل برداشتها، و توسعه زیرساختهای تأسیساتی سازگار با شرایط اقلیمی است. همچنین ایجاد کمربندهای سبز در اطراف پهنههای خشک و تجهیز شبکههای تأسیسات به فیلترهای مقاوم از دیگر اقداماتی است که میتواند اثرات بادهای سمی را کاهش دهد.