کارشناس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی با اشاره به خروج تقاضای مصرفی از بازار مسکن، گفت: سازندگان برای ساخت مسکن در برخی مناطق تهران سر و دست می شکنند.
به گزارش تاسیسات نیوز، علی فرنام در خصوص پیش بینی بازار مسکن در سال ۱۴۰۲، اظهار کرد: در سال های اخیر بازار مسکن به گونه ای شده که کسی نبوده پیش بینی از این بخش داشته باشد و درست از آب درآمده باشد.
وی افزود: البته این اتفاق به دلیل ناکاربلدی نبوده است؛ همه انتظار داشتند موج تورمی و افزایشی به پایان خودش برسد. پنج پیک و قُله قیمت مسکن در کشور داشته ایم که یکی دو ساله بوده است. این در حالی است که از سال ۹۷ تا امروز پنج پیک دیگر را دیده ایم.
وی توضیح داد: ابتدای سال ۹۷ متوسط قیمت مسکن ۶ میلیون تومان بود، اما امروز متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در تهران از ۶۰ میلیون تومان عبور کرده یعنی طی پنج سال ۱۰ برابر افزایش.
کارشناس مرکز پژوهش های مجلس با یادآوری این که در گذشته پس از هر پیک قیمتی بلافاصله تولید مسکن افزایش می یافت، اضافه کرد: افزایش قیمت اگرچه تبعات منفی خیلی زیادی داشت اما اثرات مثبتی هم به دنبال داشت.
فرنام گفت: به عنوان مثال شاخصی به عنوان QB داریم که بر اساس آن ارزش اقتصادی ساخت و ساز چه میزانی مشخص می شود. بر اساس این شاخص قیمت زمین، هزینه های ساخت و ساز، قیمت فروش و سود مشخص می شود.
وی با اشاره به اینکه در سال ۹۷ تا ۱۴۰۲ تولید مسکن افزایش نیفتاده است به مثالی اشاره کرد و افزود: در نیمه نخست سال ۱۴۰۱ حدود ۱۸۸ هزار پروانه ساختمانی در مناطق شهری صادر شده و برآورد ما این است در سال گذشته حداکثر ۵۰۰ هزار پروانه صادر شده باشد. عدد مناطق روستایی را نمی دانیم که احتمالاً ۴۰ تا ۵۰ هزار واحد باشد برآورد ما این است که در سال ۱۴۰۱ حداکثر ۵۰۰ هزار پروانه ساختمانی صادر شده است.
وی بیان کرد: شاخص دوم نیز اطلاعات مربوط به تکمیل بنا بوده که در اختیار بانک مرکزی است. تکمیل از این جهت مهم است که متقاضی می تواند در آن ساکن شود. پروانه ساختمانی هم از نظر چشم انداز ۲ تا ۳ سال آینده می تواند امید ایجاد کند. این که تولید و عرضه مسکن در بازار افزایش و التهاب این بخش کاهش می یابد. به همین دلایل نیز پیش بینی بازار مسکن واقعاً سخت است.
کارشناس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در واکنش به این موضوع که به نظر می رسد بازار مسکن با شکست مواجه شده و تولیدکنندگان به واسطه ناامیدی در فروش واحد ساخته شده رغبت چندانی به ساخت و ساز ندارند، گفت: یکی از دلایل عدم رغبت تولیدکنندگان تولید مسکن به عدم استطاعت مالی مصرف کنندگان برمیگردد. در زمان حاضر تقاضای مصرفی تقریباً از بازار خارج شده است.
فرنام توضیح داد: از سال ۸۵ تا سال ۹۵ و بر اساس آمار سرشماری از هر چهار خانه ساخته شده، در یکی از آن مالک ساکن شده است. این یک تفسیر از تقاضای مصرفی است که البته در حال جمع آوری است متاسفانه سرشماری ۱۳۹۹ را کنسل کردیم وگرنه امروز آمار دقیقتری در اختیار داشتیم.
وی افزود: دلیل دوم ناامیدی سازندگان مسکن، بازارهای سوداگری است. تولیدکنندگان می گویند من سازنده به چه دلیل باید امروز واحد مسکونی ساخته شده را به بازار عرضه کنم؟ یک تولیدکننده واحد مسکونی دارد و چشماندازش از بازار می گوید ۶ ماه دیگر ۳۰ درصد به قیمت آن افزوده می شود و تا آخر سال نیز ۶۰ درصد. می گوید پس چرا امروز این واحد را به بازار عرضه کند؟
وی اضافه کرد: سازنده ۲ تا ۳ سال درگیر پروسه ساخت و ساز مسکن می شود؛ یکسال آن که عملا صرف صدور جواز می شود. از سوی دیگر با ریسک های افزایش قیمت مصالح ساختمانی، دستمزدها و … درگیر می شود. با خود می گوید به جای تولید پولم را به سکه و ارز تبدیل می کنم. یا هر چیز دیگری که سودی معادل بازار مسکن را می دهد اما در کوتاه مدت.
وی با بیان اینکه بازارهای رقیب مسکن با افزایش قیمتی که دارد بر انگیزه سودآوری رایج ساخت و ساز مسکن غلبه کرده است، تصریح کرد: همچنین این ریسک وجود دارد که با وجود تحمیل افزایش قیمت به سازنده و خواب سرمایه ۲ تا سه ساله، در روزی که واحد مسکونی تکمیل و به بازار عرضه می شود، چه تعداد مشتری دست به نقد دارد.
۸۰ درصد سازندگان مسکن نگران فروش هستند
کارشناس مرکز پژوهش های مجلس با یادآوری این که مسکن تهران یک بازار پرکشش است، گفت: یعنی با وجود افزایش قیمت ها، تقاضا همچنان وجود دارد. در واقع افرادی هستند که با نیت سرمایه گذاری و سوداگری وارد آن می شوند. هدف اینها فقط این است که ۶ ماه تا یک سال آن -واحد مسکونی- را داشته باشند و بعد آنرا عرضه کنند. این در حالی است که در سایر نقاط کشور ۷۰ تا ۸۰ درصد سازندگان نگرانی فروش را دارند، در شهرهای کوچک و متوسط این دغدغه وجود دارد که اگر من سازنده واحد مسکونی را بسازم چه کسی آن را از ما با یک قیمت تمام شده و سود معقول خریداری می کند.
فرنام با اشاره به این که در کلانشهرها به خصوص تهران طی سال های اخیر ملک روی دست سازنده نمانده است، بیان کرد: اتفاقاً سمت فروش و عرضه بوده که دست نگه داشته تا سود بیشتری از فروش داشته باشد.
اشتیاق عجیب سازندگان به برخی مناطق شهر تهران
وی اظهار کرد: بازار مسکن شهر تهران یک مسئله بسیار عجیب و غریبی دارد؛ آنجایی که تقاضای مصرفی داریم مانند مناطق جنوبی ساخت و ساز بسیار کم است و رغبت سازندگان به تولید مسکن در این مناطق پایین است. اما در مناطقی که مسکن متری ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان است که اعداد نجومی است سازندگان برای ساخت مسکن سر و دست می شکنند، این که زمین را به متری ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان یعنی رقم های باورنکردنی خریداری کرده و آنرا بسازد.
به گفته وی، این یکی از مسائلی است که نیازمند تنظیم گری است. برای این کار علاوه بر کمک شهرداری ها باید از ابزارهای دیگر استفاده کنیم تا در جایی که تقاضای مصرفی وجود دارد سازندگان را به این مناطق سوق دهیم.