ایمنی ساختمان ها در کما/ تکرار فاجعه اینبار در شادآباد

تاسیسات نیوز – صدیقه بهزادپور: بی توجهی به شاخص های ایمنی ساختمان های مسکونی تجاری در کشور که باعث ایجاد حوادثی چون پلاسکو، متروپل و اخیراً آتش سوزی در بازار آهن شادآباد شد، حکایت از پایین بودن استانداردهای ساخت و ساز ورعایت مسائل ایمنی در سازه های مسکونی و تجاری کشور دارد که نیاز عاجل به بررسی مجدد و ارتقاء آنها به سطح استانداردهای بین المللی دارد .

به گزارش تاسیسات نیوز؛ وقوع حوادث به دلیل کاهش توجه مسئولان در حین ساخت واحدهای تجاری – مسکونی در شهرهای مختلف باعث تلفات مالی و جانی در بسیاری از موارد شده است که مهمترین عامل آن به گفته کارشناسان؛ ضعف در ساخت و ساز و اجرای ضعیف قوانین ساختمان دارد، در حالی که ایران دارای قوانین دقیق ساختمانی و مقررات ایمنی است، اما اجرای این استانداردها در مرحله عمل دارای تناقض هایی است که حکایت از فقدان بازرسی ها کافی در حوزه های مختلف است. در عین حال  عدم پاسخگویی به برخی از گزارش های تخلفات در بخش ساختمان سازی که اشاره به خطرات در این زمینه دارد نیز از دیگر چالش های در این بخش محسوب می شود.

بر اساس این گزارش؛ بی‌توجهی به استانداردهای ایمنی در ساختمان‌های مسکونی و تجاری در ایران منجر به حوادثی می‌شود که نه تنها خسارات مالی و جانی بزرگی بار می‌آورد، بلکه به ضعف‌های جدی در سیستم‌های نظارتی و مهندسی کشور را می‌کند. آتش‌سوزی ساختمان پلاسکو در سال ۱۳۹۵، ریزش ساختمان متروپل در آبادان و آتش‌سوزی اخیراً در بازار شادآباد، نمونه‌هایی از این حوادث هستند که به دلیل عدم رعایت اصول ایمنی و ساختاری رخ داده‌اند.

در بررسی علل و عوامل اصلی وقوع این حوادث؛ بی‌توجهی به ایمنی، اجرای ناقص مقررات ساختمانی، وجود رانت و لابی در صدور جوازهای ساختمانی بی توجه به رعایت نکات و ایمنی از جمله حوادث مهم هستند که از سوی کارشناسان به آن اشاره شده است. به گفته کارشناسان؛ همه قوانین و مقررات مربوط به ساخت و ساز و ایمنی در کشور وجود دارد، امانظارت بر اجرای آنها ناکافی است. در بسیاری از موارد، بازرسی‌های دوره‌ ای به صورت سطحی انجام می‌شوند و بررسی‌های ساختمانی پیگیری نمی‌شوند، یا اینکه گزارش های بازرس های ساختمانی با وجود اشتباهات و عدم رعایت اصول ایمنی، به دلیل فساد و زدوبندهای موجود در میان برخی افراد و پیمانکاران نادیده گرفته می شود. این مسئله باعث می‌شود که ساختمان‌ها با وجود استانداردهای لازم، پروانه ساخت و در برابر حوادث آسیب‌پذیر باشند.

از سوی دیگر، قدیمی بودن و فرسودگی ساختمان‌ها از عوامل حوادثی است که گاه و بیگاه شاهد آن هستیم. بسیاری از ساختمان‌های تجاری و مسکونی قدیمی در ایران، به‌ویژه در شهرهای بزرگ، فاقد استانداردهای پیشرفته هستند. این ساختمان‌ها به مرور زمان دچار فرسودگی می‌شوند و در برابر زلزله، آتش‌سوزی و سایر حوادث به‌شدت آسیب‌پذیرند که به دلیل  نظارت ناکافی از سوی مسئولان به فجایعی تلخ در کشور می انجامد.

برخی از صاحبنظران بر این باور هستند؛  سازمان نظام مهندسی و سایر نهادهای مربوطه باید با ایجاد دوره های آموزشی و کارگاه های تخصصی، مهندسان و پیمانکاران را در زمینه حفظ ایمنی و نوآوری های مهندسی آشنا کنند. همچنین، مهندسان باید متعهد به پیروی از دستورالعمل ها و استانداردهای ایمنی باشند و در صورت عدم رعایت این اصول، باید تحت جرایم و تنبیهات جدی قرار گیرند.

برخی از کارشناسان نیز معتقدند؛ در برخی از موارد نیاز به تجدید نظر در قوانین و مقررات ساختمانی حس می‌شود. باید استانداردهای اولیه برای طراحی و ساخت ساختمان‌ها به‌خصوص در مناطق پرخطر مانند زلزله‌خیزها ایجاد شود. این قوانین باید به‌صورت دقیق و شفاف برای همه پروژه‌ها قابل اجرا باشند. چرا که در صورت بی‌توجهی به استانداردهای ایمنی در ساختمان‌ها نه‌تنها جان و مال مردم را به خطر می‌اندازد، بلکه به عدم اعتماد عمومی به سیستم‌های نظارتی و مهندسی می‌شود. از این رو  به‌منظور کاهش حوادث و ایمنی، همه نهادها و سازمان‌های مرتبط به طور همزمان و هماهنگ اقدام کنند تا از طریق اجرای دقیق‌تر قوانین، آموزش مستمر، و تقویت نظارت ها و… نرخ حوادث مشابه را کاهش داد.